Polyfenolen

sterke anti-oxidanten

Poyfenolen


Polyfenolen zijn secundaire plantenstoffen met één of meerdere fenolringen. Het zijn aromatische verbindingen die voor planten  

essentieel zijn voor hun overleving. Planten kunnen niet wegrennen bij gevaar of schuilen bij slechte weersomstandigheden. Ze hebben andere overlevingsmechanismen die ervoor zorgen dat mensen en dieren op afstand blijven en die hen helpen om periodes van droogte, kou of juist hitte te overbruggen. Hiervoor produceren planten secundaire stoffen waaronder polyfenolen. Ze helpen de plant bij:

  • Bescherming tegen stressfactoren zoals droogte, hoge en lage temperaturen en sterke UV-straling. Het zijn sterke antioxidanten die de plant helpen tegen tegen oxidatieve schade door zonlicht.
  • Afweer tegen vraat en infecties:

bittere stoffen zorgen voor de afschrikken van herbivoren

antimicrobiële werking tegen bacteriën, schimmels en virussen

versterking de celwand (bv. lignanen)

  • De  voortplanting. Geuren en kleuren als Anthocyanen trekken bestuivers (bloemen) aan en dieren (gekleurde vruchten) die op die maner helpen bij de voortplanting en zaadverspreiding
  • Het reguleren van groei en ontwikkeling (planten hormonen)

 


Polyfenolen zijn ook voor onze gezondheid belangrijk. Ze staan vooral bekend als sterke anti-oxidanten die celveroudering tegen gaan. Er zijn echter veel verschillende soorten polyfenolen die alle een eigen specifieke werking op onze gezondheid hebben. In het algemeen worden polyfenolen geroemd om hun:

  • antioxidatieve werking waardoor cellen en DNA beschermd worden.
  • ontstekingsremmende werking bij chronische laaggradige ontsteking.
  • bescherming van hart en bloedvaten
  • positieve effect op de darmflora
  • mogelijke bescherming tegen cognitieve achteruitgang, verbeteren doorbloeding van de hersenen
  • preventieve werking bij hart- en vaatziekten, sommige vormen van kanker en metabole ziekten

 


Indeling

Een indeling van polyfenolen vind je hieronder

 

  • Flavonoïden: (C6–C3–C6), kleurstoffen, UV-bescherming, antioxidanten
  • Flavonolen:  quercetine, kaempferol, fisetine, morine, myricetine
  • Flavonen:  apigenine, luteoline, acacetine, chrysetine
  • Flavanonen:  naringenine, hesperetine, eriodictyol
  • Flavanolen (catechinen):  catechinen, epitcatechine, epigallocatechingallat, gallocatechine, proanthocyanidine
  • Anthocyanen: pelargonidine, cyanidine, delphinidine, peonidine, petunidine, malvidine
  • Isoflavonen (Fyto-oestrogenen): daidzeine, denisteine, dlyciteine 


  • Fenolzuren zijn relatief kleine moleculen
  • Hydroxykaneelzuur (C6–C1)

Ferulazuur

Kofffiezuur ( koffiezuurderivaten, Chlorogeenzuur, Rozemarijn, Ferylchinolzuur derivaten)

4-cumaarzuur

  • Hydroxybenzoezuur (C6-C3)

Ellagzuur

Galluszuur

Salicylzuur

Vanillinezuur


  • Stilbenen: (C6–C2–C6), minder voorkomend, maar biologisch actief
  • resveratrol in druiven, pinda’s

 

  • Lignanen (Fyto-oestrogenen), vaak betrokken bij plantstructuur,
  • Matairesinol
  • Secoisolariciresinol diglycoside
  • Pinoresinol
  • Isolariciresinol

 

  • Tannines, grote, vaak bittere polyfenolen
  • Hydrolyseerbare tannines:   gallotannines, ellagitannines
  • Gecondenseerde tannines (proanthocyanidinen):  oligomeren van catechinen in wijn, thee, cacao


  • Overige polyfenolen
  • Curcuminoiden (Curcumine)
  • Gingerolen
  • Chalcones (voorlopers van flavonoïden)
  • Xanthonen (bv. mangiferine)


 

Gezondheidseffecten

Hieronder volgt een overzicht van de algemene gezondheidsbevorderende werking van  de verschillende polyfenolen. De grootste groep, de flavonoïden, is in een eigen hoofdstuk verder uitgewerkt. Ook over de werking van tanninen kun je in een apart hoofdstuk meer lezen.



Fenolzuren

Fenolzuren behoren tot de polyfenolen en komen veel voor in plantaardige voeding zoals fruit, groenten, granen, koffie en thee. Fenolzuren zijn bioactieve plantenstoffen met sterke antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen. Ze worden grofweg ingedeeld in twee hoofdgroepen:

  • Hydroxybenzoëzuren
  • Hydroxykaneelzuren

 

Hydroxybenzoëzuren

  • Galuszuur in  bessen, druiven, thee, walnoten. Sterke antioxidant, ontstekingsremmend, mogelijke antikankerwerking
  • Protocatechuzuur (in olijven, groene thee, hibiscus): antioxidatief, ontstekingsremmend, cardioprotectief (bescherming van hart en bloedvaten),
  • Vanillinezuur (in vanille, wijn, olijfolie):  antioxidant, ontstekingsremmend, mogelijke neuroprotectieve werking,
  • Ellagzuur (in granaatappel, aardbeien, frambozen, walnoten): sterke antioxidant, ontstekingsremmend, ondersteunt hart en bloedvaten en de darmgezondheid
  • Salicylzuur (in wilgenbast, fruit als bessen en appels en groenten): ontstekingsremmend, pijnstillend, koortsverlagend, 


Hydroxykaneelzuren

  • Coffiezuur: in koffie, appels, peren, bessen.  Sterke antioxidant, ontstekingsremmend
  • Ferulazuur: in volkoren granen (tarwe, rijst), maïs. Beschermt tegen UV-schade (ook populair in huidverzorging), ondersteunt cardiovasculaire gezondheid, versterkt werking van andere antioxidanten (zoals vitamine C en E)
  • p-Coumarinezuur: in pinda’s, tomaten, wortelen. Antioxidatief, antimicrobieel, mogelijke antikankeractiviteit
  • Sinapinezuur: in mosterdzaad, koolsoorten.  Ontstekingsremmend, antioxidatief, mogelijk gunstig voor leverfunctie

 


Stilbenen

Het bekendste stilbeen is resveratrol, dat veel aandacht krijgt vanwege zijn gezondheidsbevorderende werking. Stilbenen komen meestal voor in de schil of zaden van planten, niet in het vruchtvlees zelf. Resveratol komt met name voor in druiven en rode wijn (vooral in de schil), bosbessen, cranberry’s en moerbeien, pinda’s en sommige noten. Ze hebben de volgende werking:

  • als anti-oxidant hebben gaan ze celveroudering en oxidatieve stress tegen
  • beschermend voor hart en bloedvaten
  • ontstekingsremmend
  • bescherming van neuronen tegen veroudering
  • mogelijk Antikankerpotentieel 



Lignanen

Lignanen zijn plantaardige fyto-oestrogenen, plantaardige stoffen met oestrogeenachtige werking. Chemisch gezien bestaan ze uit twee gekoppelde fenylpropaan-eenheden. Ze worden in het lichaam vaak omgezet door darmbacteriën in enterolignanen (enterodiol en enterolacton), die biologisch actief zijn. Algemene gezondheidsvoordelen die van lignanen worden vermeld, zijn:

  • Hormoonmodulatie:  Door omzetting naar enterolignanen kunnen ze zwakke oestrogeenachtige effecten hebben → gunstig bij menopauze en mogelijk bescherming tegen hormoongevoelige kankers (borst, prostaat)
  • Cardiovasculaire gezondheid:  Verlaging van LDL-cholesterol en verbetering van vaatfunctie
  • antioxidatief en ontstekingsremmend: Bescherming tegen cel- en DNA-schade en vermindering van chronische ontsteking
  • Darmgezondheid: Prebiotisch effect: lignanen worden door darmbacteriën omgezet in bioactieve metabolieten

Belangrijke voedingsbronnen zijn: Lijnzaad (rijkste bron van secoisolariciresinol), Sesamzaad, Volle granen (tarwe, rogge, haver), Noten (walnoten, cashewnoten), Peulvruchten en sommige groenten.

 

Belangrijke lignanen zijn:

  • Secoisolariciresinol (in lijnzaad, sesamzaad, volle granen): Antioxidatief, ontstekingsremmend, fyto-oestrogeen, cardioprotectief (cholesterol verlagend)
  • Matairesinol (in Lijnzaad, sesam, brood, noten): Omzetting tot enterolacton (hormoonmodulerend), mogelijk bescherming tegen borst- en prostaatkanker 
  • Pinoresinol (in Sesam, olijven, sommige noten): antioxidatief, ontstekingsremmend, cardioprotectief                          
  • Lariciresinol (in Granen, sesam, noten): Antioxidatief, zonde vetstofwisseling                                                                                     

Syringaresinol (in Sesam, volle granen): Antioxidatief, ontstekingsremmend                                                                                                 



Curcuminoïden (Curcumine)

Komt voor in Kurkuma (Curcuma longa), en wordt meestal gebruikt als specerij in curry’s. De gezondheidsbevorderende werkingen die van Kurkuma wordt aangegeven zijn:

  • Sterk antioxidatief: beschermt cellen tegen vrije radicalen
  • Ontstekingsremmend
  • Cardioprotectief:  kan endotheelfunctie verbeteren en cholesterol verlagen
  • Neuroprotectief: mogelijk beschermend bij Alzheimer en Parkinson
  • Antikanker: remt tumorgroei en bevordert apoptose (in vitro en dierstudies)
  • Lever- en metabole bescherming: kan leverfunctie ondersteunen en vetophoping verminderen



Gingerolen

Van deze stoffen die in verse gember (Zingiber officinale) voorkomen, worden de volgende gezondheidsbevorderende werkingen vermeld:

  • Antioxidant: bescherming tegen oxidatieve stress
  • Ontstekingsremmend: vermindering van chronische ontstekingen en gewrichtspijn
  • Antikankerpotentieel: remming van tumorcellen en metastase (voornamelijk in vitro)
  • Antimicrobieel: effect tegen bacteriën en virussen
  • Spijsvertering: vermindering van misselijkheid en bevordering van maag-darmfunctie



Chalconen

Zijn voorlopers van flavonoïden. Ze komen voor in veel groenten en fruit, vooral in citrusvruchten, hop, tomaten en sommige kruiden. Vermeld worden de volgende gezondheidsbevorderende werkingen:

  • Antioxidatief: beschermen cellen tegen oxidatieve schade
  • Ontstekingsremmend: remmen pro-inflammatoire enzymen
  • Antikankeractiviteit: remmen van celproliferatie en bevordering van apoptose
  • Cardioprotectief: verbetering van cholesterol- en vaatfunctie
  • Antimicrobieel: bescherming tegen bacteriën en schimmels



Xanthonen (bijv. Mangiferine)

Xanthonen komen voor in Mango (Mangifera indica) en sommige tropische fruitsoorten (zoals garcinia). Als gezondheidsbevorderende werking wordt aangegeven:

  • Sterk antioxidatief: beschermt tegen vrije radicalen en DNA-schade
  • Ontstekingsremmend: remt cytokinen en ontstekingsenzymen
  • Hepatoprotectief: ondersteuning van leverfunctie
  • Antikanker: remt tumorceldeling en metastase (in vitro/dierstudies)
  • Antidiabetisch en metabolisch: kan bloedglucose reguleren en vetstofwisseling ondersteunen
  • Neuroprotectief: bescherming van neuronen tegen oxidatieve stress

Gezondheidseffecten


Hieronder volgt een overzicht van de algemene gezondheidsbevorderende werking van  de verschillende polyfenolen. De grootste groep, de flavonoïden, is in een eigen hoofdstuk verder uitgewerkt. Ook over de werking van tanninen kun je in een apart hoofdstuk meer lezen.



Fenolzuren

Fenolzuren behoren tot de polyfenolen en komen veel voor in plantaardige voeding zoals fruit, groenten, granen, koffie en thee. Fenolzuren zijn bioactieve plantenstoffen met sterke antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen. Ze worden grofweg ingedeeld in twee hoofdgroepen:

  • Hydroxybenzoëzuren
  • Hydroxykaneelzuren

 

Hydroxybenzoëzuren

  • Galuszuur in  bessen, druiven, thee, walnoten. Sterke antioxidant, ontstekingsremmend, mogelijke antikankerwerking
  • Protocatechuzuur (in olijven, groene thee, hibiscus): antioxidatief, ontstekingsremmend, cardioprotectief (bescherming van hart en bloedvaten),
  • Vanillinezuur (in vanille, wijn, olijfolie):  antioxidant, ontstekingsremmend, mogelijke neuroprotectieve werking,
  • Ellagzuur (in granaatappel, aardbeien, frambozen, walnoten): sterke antioxidant, ontstekingsremmend, ondersteunt hart en bloedvaten en de darmgezondheid
  • Salicylzuur (in wilgenbast, fruit als bessen en appels en groenten): ontstekingsremmend, pijnstillend, koortsverlagend, 


Hydroxykaneelzuren

  • Coffiezuur: in koffie, appels, peren, bessen.  Sterke antioxidant, ontstekingsremmend
  • Ferulazuur: in volkoren granen (tarwe, rijst), maïs. Beschermt tegen UV-schade (ook populair in huidverzorging), ondersteunt cardiovasculaire gezondheid, versterkt werking van andere antioxidanten (zoals vitamine C en E)
  • p-Coumarinezuur: in pinda’s, tomaten, wortelen. Antioxidatief, antimicrobieel, mogelijke antikankeractiviteit
  • Sinapinezuur: in mosterdzaad, koolsoorten.  Ontstekingsremmend, antioxidatief, mogelijk gunstig voor leverfunctie

 


Stilbenen

Het bekendste stilbeen is resveratrol, dat veel aandacht krijgt vanwege zijn gezondheidsbevorderende werking. Stilbenen komen meestal voor in de schil of zaden van planten, niet in het vruchtvlees zelf. Resveratol komt met name voor in druiven en rode wijn (vooral in de schil), bosbessen, cranberry’s en moerbeien, pinda’s en sommige noten. Ze hebben de volgende werking:

  • als anti-oxidant hebben gaan ze celveroudering en oxidatieve stress tegen
  • beschermend voor hart en bloedvaten
  • ontstekingsremmend
  • bescherming van neuronen tegen veroudering
  • mogelijk Antikankerpotentieel 



Lignanen

Lignanen zijn plantaardige fyto-oestrogenen, plantaardige stoffen met oestrogeenachtige werking. Chemisch gezien bestaan ze uit twee gekoppelde fenylpropaan-eenheden. Ze worden in het lichaam vaak omgezet door darmbacteriën in enterolignanen (enterodiol en enterolacton), die biologisch actief zijn. Algemene gezondheidsvoordelen die van lignanen worden vermeld, zijn:

  • Hormoonmodulatie:  Door omzetting naar enterolignanen kunnen ze zwakke oestrogeenachtige effecten hebben → gunstig bij menopauze en mogelijk bescherming tegen hormoongevoelige kankers (borst, prostaat)
  • Cardiovasculaire gezondheid:  Verlaging van LDL-cholesterol en verbetering van vaatfunctie
  • antioxidatief en ontstekingsremmend: Bescherming tegen cel- en DNA-schade en vermindering van chronische ontsteking
  • Darmgezondheid: Prebiotisch effect: lignanen worden door darmbacteriën omgezet in bioactieve metabolieten

Belangrijke voedingsbronnen zijn: Lijnzaad (rijkste bron van secoisolariciresinol), Sesamzaad, Volle granen (tarwe, rogge, haver), Noten (walnoten, cashewnoten), Peulvruchten en sommige groenten.

 

Belangrijke lignanen zijn:

  • Secoisolariciresinol (in lijnzaad, sesamzaad, volle granen): Antioxidatief, ontstekingsremmend, fyto-oestrogeen, cardioprotectief (cholesterol verlagend)
  • Matairesinol (in Lijnzaad, sesam, brood, noten): Omzetting tot enterolacton (hormoonmodulerend), mogelijk bescherming tegen borst- en prostaatkanker 
  • Pinoresinol (in Sesam, olijven, sommige noten): antioxidatief, ontstekingsremmend, cardioprotectief                          
  • Lariciresinol (in Granen, sesam, noten): Antioxidatief, zonde vetstofwisseling                                                                                     

Syringaresinol (in Sesam, volle granen): Antioxidatief, ontstekingsremmend                                                                                                 



Curcuminoïden (Curcumine)

Komt voor in Kurkuma (Curcuma longa), en wordt meestal gebruikt als specerij in curry’s. De gezondheidsbevorderende werkingen die van Kurkuma wordt aangegeven zijn:

  • Sterk antioxidatief: beschermt cellen tegen vrije radicalen
  • Ontstekingsremmend
  • Cardioprotectief:  kan endotheelfunctie verbeteren en cholesterol verlagen
  • Neuroprotectief: mogelijk beschermend bij Alzheimer en Parkinson
  • Antikanker: remt tumorgroei en bevordert apoptose (in vitro en dierstudies)
  • Lever- en metabole bescherming: kan leverfunctie ondersteunen en vetophoping verminderen



Gingerolen

Deze stoffen die in verse gember (Zingiber officinale) voorkomen, hebben de volgende gezondheidsbevorderende werkingen:

  • Antioxidatief: bescherming tegen oxidatieve stress
  • Ontstekingsremmend: vermindering van chronische ontstekingen en gewrichtspijn
  • Antikankerpotentieel: remming van tumorcellen en metastase (voornamelijk in vitro)
  • Antimicrobieel: effect tegen bacteriën en virussen
  • Spijsvertering: vermindering van misselijkheid en bevordering van maag-darmfunctie



Chalconen

Zijn voorlopers van flavonoïden. Ze komen voor in veel groenten en fruit, vooral in citrusvruchten, hop, tomaten en sommige kruiden. Vermeld worden de volgende gezondheidsbevorderende werkingen:

  • Antioxidatief: beschermen cellen tegen oxidatieve schade
  • Ontstekingsremmend: remmen pro-inflammatoire enzymen
  • Antikankeractiviteit: remmen van celproliferatie en bevordering van apoptose
  • Cardioprotectief: verbetering van cholesterol- en vaatfunctie
  • Antimicrobieel: bescherming tegen bacteriën en schimmels



Xanthonen (bijv. Mangiferine)

Xanthonen komen voor in Mango (Mangifera indica) en sommige tropische fruitsoorten (zoals garcinia). Van xanthonen wordt vermelde dat ze de volgende werking hebben:

  • Sterk antioxidatief: beschermt tegen vrije radicalen en DNA-schade
  • Ontstekingsremmend: remt cytokinen en ontstekingsenzymen
  • Hepatoprotectief: ondersteuning van leverfunctie
  • Antikanker: remt tumorceldeling en metastase (in vitro/dierstudies)
  • Antidiabetisch en metabolisch: kan bloedglucose reguleren en vetstofwisseling ondersteunen
  • Neuroprotectief: bescherming van neuronen tegen oxidatieve stress


Voorkomen van polyfenolen in kruiden



In wilde planten komen meestal combinaties van fenolzuren en flavonoïden voor. Anthocyanen zien we vooral in wilde bessen en sommige bloemen. Ik heb ChatGPT gevraag om een overzicht te maken van wilde kruiden en hun polyfenolen. Daar is onderstaand overzicht van afkomstig. Ik heb het niet nagekeken of het klopt maar zo krijg je wel een globaal idee.


  • Brandnetel (Urtica dioica): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, p-coumarinezuur)             
  • Paardenbloem (Taraxacum officinale):  Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur, chlorogeenzuur)                 
  • Vlierbloesem (Sambucus nigra):  Flavonoïden (quercetine, kaempferol), Fenolzuren (caffeïnezuur, p-coumarinezuur), Anthocyanen 
  • Bramen (Rubus fruticosus): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (ellagzuur, caffeïnezuur), Anthocyanen       
  • Frambozen (Rubus idaeus): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (ellagzuur, caffeïnezuur), Anthocyanen       
  • Bosbessen (Vaccinium spp.): Flavonoïden (myricetine, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur), Anthocyanen                 
  • Braamblad (Rubus fruticosus): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (ellagzuur, caffeïnezuur)                       
  • Wilde aardbei (Fragaria vesca): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Anthocyanen, Fenolzuren (ellagzuur, caffeïnezuur) 
  • Kamille (Matricaria chamomilla):  Flavonoïden (apigenine, luteoline), Fenolzuren (caffeïnezuur, chlorogeenzuur)                 
  • Goudsbloem (Calendula officinalis): Flavonoïden (quercetine, kaempferol), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                   
  • Echinacea (Echinacea purpurea): Cichoric acid (caffeïnezuurderivaat), Flavonoïden (kaempferol, quercetine)                   
  • Zuring (Rumex spp.): Flavonoïden (quercetine, kaempferol), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                   
  • Zevenblad (Aegopodium podagraria): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, p-coumarinezuur)            Weegbree (Plantago lanceolata): Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                   
  • Look-zonder-look (Alliaria petiolata): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, sinapinezuur)                 
  • Vogelmuur (Stellaria media): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur)                               
  • Wilde munt (Mentha arvensis / Mentha spp.): Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (rosmarijnzuur, caffeïnezuur)                 
  • Bieslookbloemen (Allium schoenoprasum): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, p-coumarinezuur)       
  • Klein hoefblad (Tussilago farfara):  Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur, chlorogeenzuur)                 
  • Kleine veldkers (Cardamine spp.): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur)                               
  • Brandkruid (Cnicus benedictus, distelsoort): Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur, chlorogeenzuur)                 
  • Witte Dovenetel (Lamium album): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                   
  • Wilde salie (Salvia pratensis):  Rozemarijnzuur, Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur)                 
  • Grote weegbree (Plantago major): Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                     
  • Smeerwortel (Symphytum officinale):  Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (rosmarijnzuur, caffeïnezuur)               
  • Wilde look (Allium ursinum): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                   
  • Smalle weegbree (Plantago lanceolata): Favonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur, ferulazuur)                     
  • Guldenroede (Solidago virgaurea): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, chlorogeenzuur)               
  • Wilde marjolein (Origanum vulgare, wild): Rosmarijnzuur, Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur)                 
  • Wilde tijm (Thymus serpyllum):  Rozemarijnzuur, Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren (caffeïnezuur)                 
  • Klaver (Trifolium pratense, rood/wild): Isoflavonen (genisteïne, daidzeïne), Flavonoïden (kaempferol)                                 
  • Vlierbessen (Sambucus nigra, wild): Flavonoïden (quercetine, kaempferol), Anthocyanen, Fenolzuren                                 
  • Hop (Humulus lupulus):  Flavonoïden (xanthohumol, kaempferol), Fenolzuren, chalchonen                                             
  • Wilde roos (Rosa canina, rozenbottels): Flavonoïden (kaempferol, quercetine), Fenolzuren (caffeïnezuur, ellagzuur), Anthocyanen     



Je kunt ze goed vergelijken met een aantal tuinkruiden. Deze bevatten alle hoofdzakelijk rozemarijnzuur, koffiezuur en de flavonoiden "luteoline" en "apigenine". Het zijn alle planten uit de familie van de lipbloemen.   

  • Rozemarijn (Rosmarinus officinalis): , Flavonoïden (luteoline, apigenine), koffiezuur, Rozemarijnzuur, Carnosinezuur
  • Salie (Salvia officinalis): Rozemarijnzuur, Carnosinezuur, Flavonoïden (luteoline, apigenine), Fenolzuren                                               
  • Oregano (Origanum vulgare): Flavonoïden (hesperidine, quercetine, luteoline), koffeïnezuur, Rozemarijnzuur, ferulazuur
  • Tijm (Thymus vulgaris): Rozemarijnzuur, Flavonoïden (apigenine, luteoline)          
  • Basilicum (Ocimum basilicum): Rozemarijnzuur, Flavonoïden (luteoline, apigenine, orientine) 
  • Muntsoorten (Mentha spp.); Rozemarijnzuur, Flavonoïden (hesperidine, luteoline)
  • Marjolein (Origanum majorana):: Rozemarijnzuur, Flavonoïden (luteoline, apigenine)