Shampoo, douchegel & zeep


milde reinigingsproducten met een groen tintje

Shampoo, douchegel en conditioner



Reinigingsproducten bevatten tensiden. Dit zijn oppervlakte actieve stoffen wat betekent dat ze de oppervlaktespanning van water verlagen, waardoor vet en ander waterafstotend vuil beter loslaten en kunnen worden verwijderd. Er zijn vier verschillende groepen Tensiden met deels overlappende, deels verschillende eigenschappen. Sommige reinigen beter, andere schuimen beter sommige zijn milder andere hebben een betere conditionerende werking. Hierbij speelt de lading van de molekulen een rol.


  • Anionische tensiden zijn negatief geladen basistensiden met goede reinigende en schuimvormende eigenschappen. Anionische tensiden kunnen de huid uitdrogen en irriteren.  
  • Kationische tensiden zijn positief geladen en hechten zich aan het haarkeratine. Ze werken als conditioner en zorgen ervoor dat je haar gladder en minder statisch wordt.  
  • Amfotere tensiden zijn, afhankelijk van de pH-waarde, negatief (anionisch) of positief (kationisch) geladen. Ze hebben een licht conditionerende , irritatieverminderende en schuimstabiliserende werking en worden.
  • Niet-ionische tensiden zijn lading-neutraal. Ze zijn zeer mild voor de huid en werken en verminderend irritatie van de hoofdhuid. Ze worden vaak als co-tenside toegevoegd.


Het grootste deel van een shampoo bestaat uit water. In plaats van water kun je eventueel ook een hydrolaat gebruiken. Daarnaast worden aan een shampoo verzorgende producten toegevoegd zoals, glycerine, panthenol, PCA-glyceryl, olie, Sodium PCA of Aloe Vera.  Verder heb je een conserveringsmiddel nodig wanneer je niet om de paar dagen een shampoo wilt maken. Aangezien tensiden zeer basisch zijn worden een paar druppels melkzuur toegevoegd om de pH rond de 5,5 te brengen. Om de Ph te kunnen meten heb je lakmoes papier nodig dat je bij de apotheek of in internet kunt verkrijgen. Een paar druppeltjes etherische olie geven de shampoo een eigen geurnoot.



Recept Shampoo


Een goede shampoo bestaat uit een mix van meerdere tensiden. Ik gebruik zelf het onderstaande recept van Heike Käser uit haar boek `Naturcosmetic selber machen'. Deze shampoo blijft vrij dun. Door er steenzout aan toe te voegen dikt de shampoo verder in. Ook moet de shampoo de juiste pH (rond de 5) hebben anders werkt het zout niet.


Ingredienten

  • 94 gr. Water of hydrolaat
  • 8 gr. Sodium Coco Sulfate


  • 4 gr. Sodium PCA
  • 4 gr. panthenol
  • 2 gr. Glycerine
  • 7 gr. Dermosoft 1388 Eco (of een ander konserveringsmidel)


  • 40 gr. Perlastan SC
  • 18 gr. Kokosglycoside
  • 2 gr. Dermofeel P-30
  • 1 gr. Jojobaolie


  • melkzuur
  • Steenzout


Werkwijze

Voordat je begint reinig je al je materialen met 70% alcohol. Verwarm het water op 40 graden en los hier al roerend de Sodium Coco Sulfate doorheen totdat de oplossing doorzichtig is. Voeg daarna het Sodium PCA, de Panthenol, glycerine en Dermosoft toe en roer alles goed door. De vier volgende ingrediënten van de lijst roer je eerst in een separaat bekerglas goed door en voeg je daarna aan de eerste oplossing toe. Na alles goed maar rustig door te hebben geroerd stel je de pH-waarde met het melkzuur in op ongeveer 5,5. Daarna kun je de shampoo met het steenzout (3-4 theelepels) verder indikken. Voeg het zout in stapjes toe en bekijk de consistentie.




Recept Douchegel

(uit `Naturcosmetic selber machen' van  Heike Käser)


Ingrediënten:

Fase 1

  • 66 gr. Water
  • 1 gr. Xanthan
  • 5 gr. Glycerine


Fase 2

  • 18 gr. Decylglucoside
  • 7,5 gr. Kokosglucoside
  • 1 gr. Fluidlecithine CM
  • 1 gr. Amandelolie


Fase 3

  • 0,5 gr. Rokonsal BSB-N
  • Melkzuur
  • Etherische olie


Werkwijze

Allereerst reinig je al je materialen met 70% alcohol: twee (beker)glazen waarvan één met 250 ml inhoud, een (glazen) roerstaafje, staafmixertje of melkopschuimer en je voorraadfles.


Je doet nu als eerste de glycerine in het bekerglas (250 ml) waar je onder roeren voorzichtig de xanthaan in strooit. Doe het niet in een keer want dan gaat het klonteren. Daarna doe je het water er bij en roer je alles met een mixertje goed door zodat je een gel verkrijgt.  In het andere glas roer je de vier ingrediënten van fase 2 goed door elkaar en voegt deze toe aan fase 1. je mixt alles voorzichtig door elkaar tot je een homogene massa verkrijgt. De Rokonsal is een conserveringsmiddel. Het melkzuur voeg je toe om de Ph in te stellen. Tensiden zijn basisch terwijl onze huid licht zuur is (Ph 5,5).  Je hebt slechts een paar druppeltjes melkzuur nodig om de Ph op de juiste waarde te krijgen dus voeg iedere keer slechts een druppeltje toe, roer het goed door en meet dan opnieuw.  Voor een lekker geurtje kun je er nog 20 druppeltjes etherische olie aan toe voegen.



Recept conditioner


Ingrediënten:

Fase 1

  • 40 gr Water
  • 43 gr Hydrolaat (bijvoorbeeld Brandnetel)
  • 0,4 gr Melkzuur


Fase 2

  • 1  gr Tego Amid S18
  • 4 gr Cetearyalacohol
  • 1  gr Kakaoboter
  • 2,7 gr olie (bijv. amandelolie)
  • 2,5 gr Montanov 68


Fase 3

  • 2 gr Panthenol
  • 2 gr Glycerine
  • 1 gr  Rokonsal BSB-N (conserveringsmiddel naar wens)
  • 20 druppels Etherische olie


Werkwijze

Verwarm fase 1 en fase 2 in twee aparte  vuurvaste bekerglazen in een pannetje met water (au-bain-marie) op 75 graden. Voeg het melkzuur nog niet direct toe maar pas wanneer het water/hydrolaatmengsel op temperatuur is.

Giet fase 1 bij fase 2 en roer alles met een melkopschuimer een paar minuten goed door. Wanneer de crème op handwarmte is afgekoeld roer je er de ingrediënten uit fase 3 doorheen. Maak een pH-test en stel de pH in rond de 5,5.

Zeep


Een gewone handzeep maken is niet heel erg moeilijk om te maken maar je moet wel heel voorzichtig te werk gaan. Dit komt doordat je Natriumhydroxide (NaOH) verwerkt. NaOH is zeer bijtend en kan ernstige huidbeschadigingen en brandwonden veroorzaken. Ook bij het inademen kan schade aan de luchtwegen ontstaan. Daarom: VOORZICHTIG! werken en handschoenen en een beschermbril gebruiken.


Het hoofdbestanddeel van zeep zijn behalve loog, vetten en olien. Voor het maken van een zeep met loog (NaOH) is een evenwichtige mix van harde vetten (voor stevigheid en schuim) en zachte, voedende oliën (voor de mildheid van de huid) vereist. Pure oliën alleen leiden vaak tot zachte of slecht schuimende zepen. De meest geschikte oliën en vetten worden traditioneel onderverdeeld in drie hoofdcategorieën:

 

De schuimende vetten (veroorzaken grove, grote bellen)

Deze vetten zijn vast bij kamertemperatuur en essentieel voor een goede, schuimende, vaste zeep.

  • Kokosolie (kokosolie): De absolute favoriet in bijna elk recept. Het zorgt voor een zeer harde zeep, is zeer reinigend en produceert een weelderig schuim. Hoeveelheid gebruik: meestal tot 25-30%, anders kan het een uitdrogend effect hebben.
  • Babassu-olie: Wordt beschouwd als het mildere, luxueuzer alternatief voor kokosolie met vergelijkbare schuimende eigenschappen.

 

De basisoliën (voor sterkte en milde verzorging)

Deze oliën vormen meestal het hoofdbestanddeel van je zeep:

  • Olijfolie: De meest historische en mildste basisolie. Het biedt intensieve zorg en maakt de zeep extreem huidvriendelijk. Gebruikshoeveelheid: tot 100% mogelijk (pure Castilische zeep), maar deze heeft daarna vele maanden rijping nodig omdat het aanvankelijk erg zacht en slijmerig is.
  • Raapzaadolie: Een kosteneffectieve, regionale basisolie die de huid verzacht en de zeep zachtjes voedt. Gebruikte hoeveelheid: meestal tot 30%.
  • Amandelolie: Een prachtige, goed verdragen olie voor een gevoelige of droge huid.


Consistentieversterker & Verzorgingsboter (voor romigheid en hardheid)

Plantaardige boters schuimen van zichzelf nauwelijks, maar maken het schuim van andere oliën heerlijk romig en stabiliseren de zeep.

  • Sheaboter / Cacaoboter: Geven een zacht huidgevoel, maakt de zeep stabiel, snijbestendig en creëert een dichte, romige schuimvorm.
  • Speciale oliën en actieve ingrediëntenoliën (in kleinere hoeveelheden)
  • Ricinusolie: De belangrijkste "speciale olie". Het schuimt nauwelijks op zichzelf, maar werkt in combinatie met schuimvetten als een extreme schuimbooster en stabiliseert het de belletjes permanent. Gebruikte hoeveelheid: 5 tot maximaal 10%.
  • Avocado-olie: Zeer rijk en regenererend, ideaal voor droge huid of babyzepen. 

Recept l

Wat heb je nodig:

  • 42 gr. Kokosolie
  • 25 gr. Sheaboter
  • 41 gr. Rapsolie of amandelolie
  • 58 gr. olijfolie


  • 22 gr. Natriumhydroxide
  • 55 gr. Water of hydrolaat
  • 5 gr. Etherische olie


Recept ll

Een ander zeeprecept is bijvoorbeeld:

  • 25 g Sheaboter
  • 50 g kokosolie
  • 225g olijfolie


  • 40 g NaOH
  • 95 g water
  • 10  g etherische olie


Zorg dat er geen kinderen in de buurt zijn. Beschermkleding aantrekken en het water in een oude schaal, maatbeker of pan doen (die je alleen voor het zeepmaken gaat gebruiken). Vervolgens ga je naar buiten en roer je langzaam het NaOH in het water. Roer het voorzichtig door en zorg dat je de dampen niet inademt! De schaal met water en NaOH wordt warm en laten we buiten tot 30 graden afkoelen. Ondertussen kun je binnen de olie afwegen en deze op 30 graden verwarmen. Wanneer beide vloeistoffen op temperatuur zijn voeg je ze samen (het liefst in een hoge pan) en roer je alles met een spatel goed door. Daarna neem je een staafmixer (pas op voor opspatten van de etsende loog) en mix je zo lang totdat de zeep puddingachtig wordt. Roer er tenslotte de etherische olie doorheen. Nu kun je de massa in een vorm (bijvoorbeeld een cakeblik) gieten die je hebt bekleed met plastic huishoudfolie. Pas op want ook dit mengsel is bijtend op je huid. Vouw het plastic voorzichtig dicht en wikkel om de vorm een grote handdoek. Nu moet de zeep 6 weken rusten. Daarna is hij klaar voor gebruik. Na twee dagen kun je de zeep uit de vorm nemen en in stukken snijden. Later, wanneer de zeep volledig is uitgehard is dit moeilijker. 



Maar ook met andere soorten olie kun je zeep maken. Heb je andere oliën in huis dan kun je met de zeepcalculator uitrekenen hoeveel loog je nodig hebt: https://www.naturseife.com/Seifenrechner/