Lievevrouwenbedstro 28 mei 2026
Een bijzondere naam
...voor deze kleine bodembedekker maar het zegt iets over de toepassing waar het kruid vroeger voor werd ingezet, namelijk als vulling voor matrassen en kussens. Onze voor-voorouders sliepen vaak op matrassen gevuld met plantenresten als stro, hooi, riet en bladeren. Hier werden regelmatig aromatische of geneeskrachtige kruiden aan toegevoegd. Niet alleen voor de geur maar ook om ongedierte te bestrijden. Kruiden zoals Boerenwormkruid, Lavendel of Rozemarijn werden specifiek toegevoegd om vlooien, luizen, muggen en ander ongedierte op afstand te houden. Omdat matrassen niet gemakkelijk gewassen konden worden, zorgden de kruiden voor een frisse geur. Bepaalde kruiden, zoals Kamille, Rozemarijn maar ook Lievevrouwenbedstro werden toegevoegd om te kunnen ontspannen en beter in te slapen. Het kalmerende effect van Lievenvrouwenbedstro wordt al eeuwenlang beschreven. Ook Bäumler verwijst hiernaar in zijn boek "Heilpflanzenpraxis Heute": "ingezet werd het kruid bij nerveuze onrust, slapeloosheid, migraine en menstruatieklachten als gevolg van nerveuze onrust". Hiervoor werd het gebruikt als thee of tinctuur. Ook geeft hij aan dat vanwege de aanwezige coumarine, net als bij Honingklaver, een ontstekingsremmende, vochtafdrijvende of oedeemremmende en lymestimulerende werking te verwachten is wat de inzet bij aambeien en veneuze klachten verklaart. In de huidige kruidengeneeskunde wordt het kruid echter niet of nauwelijks meer toegepast. Met name vanwege de aanwezige coumarinen die in hogere dosis schadelijk kunnen zijn.
Lievevrouwenbedstro stond van oudsher bekend als "magisch" kruid om boze geesten op afstand te houden, het was een afweerkruid. Zo hing men het in de middeleeuwen in bundels naast ramen en deuren om de woning te vrijwaren van pest. In sommige streken was het de gewoonte om bij de geboorte in de zomer een bosje Lievevrouwenbedstro boven de wieg te hangen om geesten en slechte invloeden te weren. Om de zwangerschap goed te laten verlopen legde men het kruid bij zwangere vrouwen in bed.
Lievevrouwenbedstro (Galium odoratum) verspreidt een onmiskenbare geur afkomstig van de vele coumarine die het bevat, net als tonkabonen, Reukgras en Honingklaver. Vooral bij hele warme dagen zoals gisteren waar we 30 graden hadden, ruik je het kruid als je eraan voor bij loopt. Deze bodembedekker houdt van een schaduwrijke, ietwat vochtige grond en gedijt het beste aan de rand van loofbossen, vooral beukenbos. Het plantje geeft de voorkeur aan humusrijke, licht zure bodems. In het voorjaar, van ongeveer eind april tot juni, bloeit kruid met fijne witte bloemen. Lievevrouwenbedstro behoort tot de Sterbladigenfamilie net als andere Galiumsoorten zoals Geel en Glad Walstro of Kleefkruid. Deze familienaam is mooi gekozen want zes tot negen blaadjes groeien als een stervormige krans om de steel. Het plantje wordt niet zo heel erg hoog, tot 30 cm.
Niet alleen de geur van coumarine hing gisteren in de warme lucht. Tijdens mijn wandeling stond het beneden aan de berg vol met Meiklokjes. Er zijn weinig andere kruiden die zo´n intense geur hebben als het Meiklokje. Deze heerlijke geur vermengde zich af en toe ook nog eens met een vlaag van kruidig, zoete dennennaalden lucht. Heel bijzonder om zo omringd van al die geuren omhoog te lopen. Gisteren was het een prachtige dag voor een bergtocht. Vooral wanneer het in het dal zo warm is brengt het bos verkoeling en is het boven in de bergen koeler dan beneden.
Op mijn weg naar beneden kon ik het niet laten om een bosje meiklokjes te plukken. Nu staan ze naast me in een glaasje en kan ik deze heerlijke geur iedere keer weer even opsnuiven. Ook heb ik een bosje Lievevrouwenbedstro geplukt. Het stond altijd al op mijn lijstje om hier een keer de bekende meipunch van te maken. Vers geplukt is de geur minder intens dan wanneer je het kruid een tijdje laat drogen en verwelken. Pas dan komen de coumarines echt vrij en ruik je deze onmiskenbare, enigszins zware, kruidige, ietwat vanilleachtige geur. Coumarine is in hogere dosis en regelmatig gebruik over langere tijd echter schadelijk voor de lever. Consumptie van een teveel aan coumarine kan leiden tot hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid. Ook voor zwangere vrouwen en kinderen is Lievevrouwenbedstro niet geschikt.
Het Lievevrouwenbedstro pluk je het beste vóór de bloei, omdat het coumaringehalte dan nog niet zo hoog is. Het is nu eind mei en het kruid staat al in bloei maar ik wil het toch graag een keer uitproberen. Ik neem de groene steeltjes zonder de bloemen en laat het dan thuis wat minder lang trekken.
Lievevrouwenbedstro-bowl
Af en toe een drankje met Lievevrouwenbedstro kan voor gezonde mensen echter geen kwaad. Gebruik het wel spaarzaam, want te veel coumarine kan schadelijk zijn en bovendien is de smaak vrij intens. Hoe ga je te werk. Allereerst de ingrediënten:
- 1 bosje verse Lievevrouwenbedstro (1/2 dag laten verwelken)
- 1 fles droge witte wijn
- 1 fles mousserende wijn
- 1 sinaasappel, in plakjes gesneden
- 1 citroen, in plakjes
- 2 eetlepels suiker
Pluk een bosje Lievevrouwenbedstro voordat de plant in bloei komt en laat de steeltjes een dag drogen en verwelken. Het is de bedoeling dat je alleen de blaadjes in de wijn hangt dus daarom knip je de steeltjes zo af dat je bovenin de blaadjes hebt en je de korte steeltjes samen kunt binden. Deze hang je ondersteboven in de droge witte wijn waarbij je ervoor zorgt dat de steeltjes zoveel mogelijk buiten de vloeistof blijven. Laat het 10 minuten tot een uurtje trekken naar smaak. Los twee eetlepels suiker op in een beetje heet water en meng dit met de witte wijn. Voeg de sinaasappel- en citroenschijfjes toe en zet de wijn in de koelkast. Vlak voor het serveren wordt de meipunch gevuld met een ijskoude fles mousserende wijn en lekker koel gedronken.
Ik heb het bosje ook een tijdje in een glas met vliebloesemsiroop laten trekken en ook dat is best een lekkere combinatie. Hoe je een vlierbloesemsiroop maakt kun je in de blog van vorige week lezen.
