Immortelle                                               23 juni 2026

Kroatie in geuren en kleuren

Als ik naar de bovenstaande foto´s kijk, ruik ik weer het overheerlijke aroma van de wilde kruiden, de zoete geur van de dennenbomen en de zilte lucht van de zee. En dan die prachtige kleuren... van de diep donkerblauwe zee tot de turquoise-groene ondiepe baaitjes en witte kiezelstranden. We zijn een week ondergedompeld geweest in de mediterrane natuur van Krk een eilandje van Kroatië.

Behalve van de prachtige kusten begon mijn hart natuurlijk ook sneller te kloppen van alle bekende en onbekende kruiden die er groeien. Kruiden die je ook thuis tegenkomt zoals Sint Janskruid, Cichorei en verschillende Malva-soorten maar ook typische mediterrane kruiden als Tijm, Salie, Rozemarijn, wilde Marjolein, Bonenkruid, Malrove en Venkel. En natuurlijk de Strobloem. Het is dé plant van het eiland en het hele zuidelijke deel van Krk ruikt er naar; een heerlijke zware, kruidige geur met een vleugje citroen. Het is nu juni en ze bloeit met kleine, heldere gele bloemetjes die in kleine schermpjes bij elkaar staan.

Strobloem klinkt niet erg romantisch voor dit bijzondere kruid. Ze wordt ook wel kerrriekruid genoemd naar de kerrrieachtige smaak van de blaadjes. De Franse naam "Immortelle" doet dit plantje meer eer aan. Deze naam betekent letterlijk "onsterfelijk" en verwijst naar de fel gele bloemetjes met papierachtige schutblaadjes die zelfs na het drogen hun vorm en kleur behouden. Niet voor niets staat de Immortelle symbool voor onvergankelijkheid en levenskracht. Ook de Latijnse naam Helichrysum italicum heeft betrekking op de gele bloemhoofdjes en betekent vrij vertaald "zonnengoud", afkomstig van de Griekse namen voor zon (Helios) en goud (chrysos).

De Immortelle is een kleine struik met een ietwat bolle vorm. Na het eerste jaar verhout het onderste deel van de plant waardoor deze meer stevigheid krijgt. Ook helpt verhouting om verdamping tegen te gaan en zo water te besparen. De bolvormige struikjes zijn zo`n 40 cm tot 70 cm hoog. Immortelle houdt van de volle zon en groeit het beste op kale, steenachtige en zeer zanderige bodems. De mediterrane omstandigheden op Krk zijn er ideaal voor. Ze komt van nature overal voor in het Middellandse Zeegebied. Deze aromatische plant is perfect aangepast aan het droge, hete, zeeklimaat. De plant beschermt zichzelf ook tegen uitdroging door de weinig, kleine, naaldvormige, blaadjes waardoor het bladoppervlak minimaal is en het vochtverlies beperkt wordt. De steeltjes en blaadjes zijn lichtgroen en hebben een zilverachtige beharing. Deze haartjes reflecteren fel zonlicht en creëren een micro-klimaatje rond het blad dat de wind breekt en waterdamp vasthoudt. Ook de waslaag en de aanwezige etherische oliën zorgen ervoor dat de celwanden beschermd worden tegen vochtverlies. Deze vluchtige aromatische stoffen worden opgeslagen in gespecialiseerde klieren in de bladeren, stengels en bloemen.

De etherische olie van Helichrysum italicum bevat volgens het boek "Aromatherapie für Pflege- und Heilberufe" van Eliane Zimmermann:

• Monoterpenen (rond de 10%)
• Monoterpenolen (rond de 10%)
• Sesquiterpenolen (1,5%)
• Diketonen (15 -20%)
• Ester (38% -75%)
• Oxide (1 -2%)

Vooral de Diketonen (Italidion) en Esters (Nerylbutyraat) zijn bijzonder interessant. Italidion is een stof die met name verantwoordelijk is voor celvernieuwing, wondheling en het wegtrekken van hematomen (blauwe plekken) en verminderen van littekens. Het stimuleert de algemene weefselregeneratie op cellulair niveau. Daarnaast bezit het sterke ontstekingsremmende eigenschappen. Nerylacetaat, is mede verantwoordelijk voor de kenmerkende geur en één van de belangrijkste esters in de olie. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat deze stof de aanmaak van collageen direct stimuleert door fibroblasten (huidcellen) aan te zetten tot weefselherstel.

Deze unieke mix zorgt voor een anti-aging effect en de etherische Immortelleolie staat binnen de huidverzorging dan ook hoog in aanzien. De prijs van Immortelle olie is sterk gestegen als gevolg van de grote navraag door de cosmetische industrie vanwege de collageenvormende eigenschappen. Immortelle behoort tot de meer exclusieve etherische oliën. Als prijsgunstige maar zeer werkzaam alternatief voor de dure etherische olie kan het hydrolaat worden gebruikt, vooral als gezichtswater of als gekoelde omslag of kompres bij stompe blessures.

In mediterrane gebieden kent de Immortelle een lange geschiedenis binnen de volksgeneeskunde waar de bloemen en bovengrondse delen werden verwerkt in aftreksels, kompressen, zalven en geurige oliën. Immortelle werd ingezet voor:

• de verzorging van kleine wondjes en schaafplekken en een geïrriteerde huid
• algemene huidverzorging en cosmetische bereidingen.
  
• de behandeling van kneuzingen en blauwe plekken
• spier- en gewrichtsklachten
• verkoudheid en luchtwegproblmen
• de bevordering van de spijsvertering

Binnen de huidige kruidengeneeskunde wordt Immortelle vooral gewaardeerd vanwege haar verzachtende en verzorgende eigenschappen voor de huid. De etherische olie wordt vaak verwerkt in crèmes, balsems en massageoliën.

Zowel de etherische olie als het hydrolaat zijn geschikt voor een acnegevoelige huid en een rijpe huid. Het bevordert huidgenezing, voorkomt en vermindert rimpels, fijne lijntjes en acnelittekens, kalmeert roodheid in de huid die gevoelig is voor couperose en rosacea en vermindert recente striae.

Ook de aromatherapie maakt dankbaar gebruik van haar helende eigenschappen bij:

• hematomen (blauwe plekken)
• stompe blesssures en kneuzingen
• wonden, vooral postoperatieve wonden
• couperose, ontsteking van de aders (phlebitis)
• spastische bronchitis, hoesten en kinkhoest
• ontsteking van de dikke darm
• artritis,
• bescherming van de huid bij bestraling (voor en na)
• Circulatieproblemen als zware benen, oedeem, spataderen of flebitis (antistollings- en bloedverdunnende eigenschappen)

* Eliane Zimmerman, "Aromatherapie für Pflege- und Heilberufe"

De etherische olie wordt niet puur op de huid aangebracht maar je kunt 17 druppeltjes in je potje dagcreme van 50 ml roeren of voor medicinaal gebruik aan een vette olie toevoegen en hiermee de betroffen plek insmeren. Om een blauwe plek snel te verzachten, verdun je één druppel Italiaanse Helichrysum-essentiële olie in een paar druppels plantaardige olie of een maceraat (Sint-Janskruid of Arnica). Voor zware benen en spataderen meng je 30 druppels Italiaanse Helichrysum essentiële olie in 10 ml plantaardige Tamanuolie (Calophyllum inophyllum) en 30 ml hazelnootolie.

Etherische oliën zijn zeer sterk geconcentreerde producten die niet puur op de huid of inwendig worden gebruikt. Voor zwangere of borstvoedende vrouwen, kinderen jonger dan 6 jaar of mensen met epilepsie wordt de etherische olie afgeraden evenals voor mensen die antistollingsmedicatie (bloedverdunners) gebruiken.  

Vind je de etherische olie te prijzig kun je als alternatief het hydrolaat ervan gebruiken. Deze kun je als spray op je gezicht en lichaam sproeien of als omslag of kompres op betroffen lichaamsdelen leggen. Als kompres aangebracht, vermindert het donkere kringen en zwellingen onder de ogen. Het is milder en gemakkelijker te gebruiken. Ook kun je het toevoegen aan witte klei en er een anti-rosacea gezichtsmasker van maken. Laat het masker 5 minuten op het gezicht zitten en spoel het dan af met lauwwarm water. Voor uitwendig gebruik is een hydrolaat ook geschikt voor zwangere en borstvoedende vrouwen, evenals voor kinderen om lichte kwalen als schaafwonden te verlichten.

Mocht je verse Immortelle uit je tuin ter beschikking hebben dan kun je er een oliemaceraat van maken die je puur op de huid kunt gebruiken als regenererende gezichtsbehandeling of als kalmerende behandeling bij blauwe plekken en kneuzingen. Hoe je zelf een maceraat kunt maken kun je lezen op de pagina "extractiemethoden" onder het kopje "oliemaceraat"

Op Krk is er een kleine immortelle -farm waar op 8 hectare Immortelle wordt verbouwd voor de productie van etherische olie en hydrolaat. Mocht je toevallig op vakantie gaan naar Kroatie dan vind je het wellicht leuk om hieraan een bezoekje te brengen. Deze ligt direct in het noorden en vind je via het internet (Immortelle-farm Krk).

Ik heb op de laatste dag van de vakantie een bos Immortelle op het eiland geplukt en deze ´s avonds thuis nog gedestilleerd. Etherische olie heb ik er helaas niet van gekregen maar wel een heerlijk hydrolaat dat ik ga gebruiken om er een gezichtscrème van te maken. Ook staat een flesje hydrolaat met sproeidopje binnen handbereik zodat ik me met deze warme juni dagen tussendoor lekker kan verfrissen en mijn huid, die de afgelopen week veel zon heeft gezien, meteen verzorg.

Een alternatief voor een gezichtscrème is een olie. Deze is eenvoudiger om te maken dan een gezichtscrème en kun je onder je eigen nachtcrème aanbrengen.

Gezichtsolie

• 10 ml Rozenbottelzaadolie
• 10 ml Arganolie bio
• 10 ml Jojoba-olie bio
• 6 druppels etherische Immortelle olie

Meng de oliën door elkaar en doe ze daarna het liefst in een donker flesje. Breng 's avonds na het reinigen van je gezicht 2 tot 3 druppels van je zelfgemaakte oliemengsel aan op een licht vochtige huid. Bevochtig deze bijvoorbeeld met een Immortelle-hydrolaat. Masseer de olie zachtjes in, met extra aandacht voor fijne lijntjes rond de ogen (kraaienpootjes) en de mond. Breng daarna eventueel je nachtcrème aan.